Logopeda radzi

Porady logopedy

Większość z nas nie zastanawia się jak to jest, że mówimy. Nie pamiętamy ile czasu zajęło nam przyswojenie tej umiejętności, ani jakie trudności pokonaliśmy by mówić sprawnie i poprawnie. Po prostu wydaje nam się, że wystarczy chcieć. Proces dochodzenia do takiej umiejętności był długi, a dla niektórych niełatwy i najeżony przeszkodami. Można powiedzieć, że mowa ludzka kształtuje się od poczęcia, wtedy bowiem kształtują się narządy mowy, narządy zmysłów, a w nasz mózg jest „wgrywany” program rozwoju mowy. Przyjście na świat ogłaszamy krzykiem, tym pierwszym sygnałem życia zaczyna się rozwój ludzkiego systemu porozumiewania się.

Okres od urodzenia do pierwszego roku życia

To tzw. okres melodii czyli wydawania specyficznych dziecięcych dźwięków, zwanych wokalizacjami.

Mniej więcej około 2 miesiąca życia pojawia się wokalizacja zwana głużeniem. Dziecko wydaje dźwięki tylnojęzykowe, podobne do gruchania, jak nazywają to niektórzy autorzy, bo pozycja leżąca wymusza powstawanie tego rodzaju dźwięków.

Około 6-tego miesiąca życia można spodziewać się bogatszego w dźwięki gaworzenia ponieważ dziecko opanowało umiejętność naśladowania, a także powtarzania wydawanych przez siebie dźwięków.

W 7-8 miesiącu życia dziecko zaczyna rozumieć i reagować na proste polecenia. Zawsze bowiem rozumienie poprzedza mowę czynną, samodzielną.

W pierwszym roku życia dziecko powinno wymówić pierwsze słowa i są to zazwyczaj słowa określające najbliższych: mama, tata, baba.

Okres między pierwszym a drugim rokiem życia

W logopedii nazywamy go okresem wyrazu. Jest to okres przyswajania pojedynczych słów. Dziecko przypisuje rzeczom, zdarzeniom i czynnościom określenia dźwiękowe, bo uczy się od otoczenia, że każda rzecz, czynność i zdarzenie ma swoją nazwę. Mówi na razie pojedynczymi słowami zastępującymi całe zdania. Słowa są skracane, nieporadne brzmieniowo i artykulacyjnie na miarę możliwości dziecka. W miarę dorastania i rozwoju będą się doskonalić.

Okres miedzy 2-3 rokiem życia

To tzw. okres zdania. Dziecko w tym okresie przyswojone słowa zaczyna łączyć w zdania. Nadal wzbogaca słownictwo, uczy się też od otoczenia podstaw gramatyki oraz doskonali wymowę głosek.

Między 3-7 rokiem życia

W tym czasie odbywa się już tylko doskonalenie mowy i wymowy, jest to tak zwany okres swoistej mowy dziecięcej.

Czas od urodzenia do 3-go roku życia nazywa się powszechnie złotym okresem rozwoju mowy. Dziecko opanowuje wówczas podstawy języka mówionego. Mówiąc dokładniej w 3 roku życia dziecko powinno wypowiadać się coraz dłuższymi i bardziej złożonymi zdaniami, zawierającymi 4-5 słów. Głoski trudniejsze może zastępować łatwiejszymi, np. zamiast „r” mówić „j” lub „l”, zamiast „sz”, „ż”, „cz”, „dż” i „s”, „z” „c”, „dz” mówić miękkie „ś”, „ź”, „ć”, „dź”. Podobnie może zmiękczać inne dźwięki mowy. Trudne połączenia głosek może upraszczać mówiąc np. „sioń” zamiast słoń, „kaka” zamiast kaczka.

W 4 roku życia dziecko potrafi już opowiadać, to znaczy wypowiada kilka zdań logicznie ze sobą powiązanych. Jeśli chodzi o wymowę głosek może jeszcze zamieniać „r” w „l”, a „sz”, „ż”, „cz”, „dż” wymawiać jak „s”, „z”, „c”, „dz”. Inne głoski dziecko powinno już wymawiać w miarę poprawnie.

W 5 roku życia prawidłowo rozwijające się dziecko w zasadzie powinno opanować technikę mówienia, w tym artykulację głosek nawet tych trudniejszych. Rozwój mowy nie u wszystkich dzieci przebiega jednakowo, harmonijnie i prawidłowo. Może go opóźnić /opóźnienie mowy/ lub zaburzyć /zaburzenia mowy/ wiele czynników oddziaływujących w czasie ciąży, porodu, w okresie noworodkowym, niemowlęcym, a także później. Tempo rozwoju mowy zależy także od predyspozycji i genetycznego wyposażenia dziecka oraz pedagogicznych umiejętności rodziców, jak również środowiska w którym wzrasta. Teoria zakłada, że jeśli któryś z wymienionych etapów rozwoju mowy opóźnia się o pół roku, to jest to zjawisko, które powinno obudzić czujność rodziców i skłonić ich do szukania pomocy logopedycznej.

Pomoc ta będzie konieczna także w przypadku gdy dziecko:

  • rodzi się przedwcześnie z objawami wcześniactwa,
  • manifestuje problemy neurorozwojowe,
  • rozwija się zbyt wolno i nieharmonijnie,
  • ma stwierdzone nieprawidłowe napięcie mięśniowe,
  • późno podnosi główkę, późno siada i późno chodzi,
  • ma lub miało kłopoty ze ssaniem, połykaniem, gryzieniem, żuciem,
  • nieprawidłowo reaguje lub wcale nie reaguje na dźwięki otoczenia,
  • mało gaworzy,
  • jest mało aktywne głosowo,
  • oddycha przez usta,
  • uporczywie ślini się (nie kontroluje wycieku śliny),
  • ma nieprawidłowo zbudowane narządy mowy między innymi język, podniebienie,
  • zbyt długo karmione jest butelką i ssie smoczek (ponad 6, 9 miesiąc życia),
  • niedosłyszy,
  • jest nadruchliwe lub apatyczne.

W przypadku dzieci starszych powinny rodziców zmusić do konsultacji logopedycznej następujące objawy:

  • brak postępu w rozwoju mowy, np. jeśli dziecko między drugim a trzecim rokiem życia wciąż posługuje się tylko kilkoma słowami,
  • odbiegający od dziecięcego wzorca rozwój mowy, to jest wtedy kiedy dziecko używa własnego języka wyraźnie zniekształconego i zrozumiałego tylko dla matki,
  • jeśli w 3-4 roku życia nadal nie buduje zdań i posługuje się pojedynczymi słowami,
  • jeśli dziecko w wieku 3-4 lat nie wymawia głosek „w”, „f”, „k”, „g”, „l” ,
  • jeśli dziecko wymawiając głoski „s”, „ź”, „ć”, „dź” „s”, „z”, „c”, „dz”, „sz”, „ż”, „cz”, „dż” wkłada język między ząbki,
  • jeśli dziecko w 5 roku życia jeszcze wyraźnie sepleni,
  • jeśli dziecko głoskę „r” wymawia „gardłowo” lub w inny niewłaściwy sposób.

Mowa ludzka jest zbyt ważną umiejętnością by lekceważyć jej rozwój. Zawsze wymaga stymulacji i pielęgnacji. Wizyta u logopedy to dopiero początek drogi, pełny sukces przyniosą jedynie codzienne, systematyczne ćwiczenia wykonywane w domu /zabawy logopedyczne, pomoce logopedyczne/. Niedoskonałość wymowy naraża dzieci na kompleksy i poczucie mniejszej wartości. Bywa przyczyną dysleksji i dysgrafii oraz ogromnych trudności w nauce szkolnej. Obniża ich aspiracje życiowe. Współczesna logopedia dziecięca potrafi skutecznie pomóc takim dzieciom.

Czesława Pacześniowska
specjalista zaburzeń mowy

O filmie

Film „Igraszki logopedyczne Smoka Szczepana” powstał przede wszystkim z myślą o dzieciach z problemami wymowy oraz o ich rodzicach, którzy chcieliby aktywnie wspierać swoje dzieci w walce z wadami wymowy. Film ten jednak przydatny jest nie tylko dla dzieci z wadami wymowy ale dla wszystkich dzieci, które przechodzą przez etap rozwoju mowy.

Zobacz film

Zapraszamy do oglądania fragmentów filmu „Igraszki logopedyczne Smoka Szczepana”. Wybrane przez nas fragmenty na pewno nie oddają w pełni tego, co znajduje się na filmie ale z całą pewnością w wystarczający sposób oddają formę prezentacji oraz samą ideę, jaka nam przyświecała podczas tworzenia tego jakże przydatnego filmu logopedycznego.

Kup teraz

kup


FILM LOGOPEDYCZNY

2 x DVD / część I, część II /
Logopedia dziecięca

59,90 zł
cena za komplet
dwóch płyt DVD

Kup teraz